Meidoorn heeft een gunstige werking op het hart en de bloedvaten. Niet alleen bij een verouderd hart en verkalking van de aderen bij ouderdom maar voor elke leeftijd met klachten betrekkende tot het hart en de bloedvaten.

Waar komt de naam meidoorn vandaan?

Crataegus is van het Griekse woord “kratos” afgeleid en staat voor “kracht en sterkte”. De sterkte slaat op het hout van de meidoorn dat zo hard is als ijzer. In de oudheid gebruikte men het als hakblok waarop onthoofdingen plaats vonden.

Van nature komen er in ons land twee soorten voor met dezelfde eigenschappen: de éénstijlige meidoorn (Crataegus monogyna), die het meeste voorkomt en de tweestijlige meidoorn (Crataegus laevigata). Het verschil tussen deze twee soorten zit hem in de bloemen en de doornen. De bloemen van de C. monogyna hebben één stijl en meerdere doornen op zijn takken terwijl de bloemen van de C. laevigata twee tot drie stijlen heeft in zijn bloemen en minder doornen.

“Mono” staat voor “één” en “gyna” duidt op “vrouwelijkheid”. De bloemen van de éénstijlige meidoorn duiden op de aanwezigheid van één stijl in de vrouwelijke bloem.

“Laevigata” wijst op “zacht en glad gepolijst” en verwijst naar het blad dat zwak glimmend is in vergelijking met het éénstijlige meidoorn blad dat eerder mat groen is.

Deze struik of kleine boom noemt men ook wel eens haagdoorn of doornhaag omwille van de scherpe doornen aan de takken. Boeren gebruiken deze haag om hun land af te schermen en het vee in de weide te houden.

Welk deel gebruik je?

• de bloeiende toppen (summitatus cum floribus)
• de bladeren (folium)

• de bessen (fructus)

Welke actieve inhoudsstoffen bevat de meidoorn?

• Flavonoïden
  • catechines, quercetine, rutine, (iso)vitexine
• OPC’s
• triterpeenzuren
• vitamine C
• …

De werking van meidoorn op de hartspier en -cellen

Het hart wekt via het geleidingssysteem eigen prikkels op en bepalen zo de hartslagfrequentie, dit zijn het aantal slagen per minuut dat het hart slaat.

Het slagvolume, dit is de hoeveelheid bloed dat door de hartkamers stroomt, wordt voornamelijk geregeld door hormonen, bloedvolume reflexen en het autonoom zenuwstelsel.

Door ouderdom vermindert het functioneren van het geleidingssysteem, neemt het slagvolume af en wordt het spierweefsel van het hart minder elastisch.

Meidoorn is een harttonicum dit wil zeggen dat het de hartfunctie (de hartspier en de -kleppen) gaat ondersteunen. Het verbetert de pompwerking van het hart waardoor het hart langzamer gaat kloppen (verlaging van de hartslagfrequentie). Tegelijk gaat meidoorn het hart krachtiger laten samentrekken. Op deze manier verbetert de bloed toevoer naar het hart maar ook de bloed afvoer van het hart zonder dat er een toegenomen zuurstof behoefte nodig is. De spiercellen van het hart worden zo beter voorzien van bloed wat op hun beurt lijdt tot een verhoging van de activiteit. Hartritmestoornissen gaan verbeteren door verhoging van de hartprestatie en normaliseren hierdoor de bloeddruk.

Wanneer je een hartinfarct of een infectie hebt doorgemaakt dat ontstekingen aan het hart veroorzaakt dan ontstaat er littekenweefsel op de plaats waar de hartspiercellen beschadigd zijn. Hierdoor zal er een verminderde pompfunctie ontstaan van het hart, dit noemt men met andere woorden hartfalen. Is de schade eerder gering dan spreekt men niet van hartfalen maar op langere termijn zouden er zich hartritmestoornissen kunnen voordoen.

Ook hoge bloeddruk kan de werking van de pomp aantasten omdat de hartspier dikker en minder soepel wordt doordat het hart harder moet werken dan normaal om het bloed rond te pompen.

De werking van meidoorn op de bloeddruk

Voornamelijk de OPC’s en de flavonoïden in meidoorn verhinderen dat ACE (een Angiotensine-Converterend Enzym) in de longcapillairen het hormoon angiotensine I omzet naar het angiotensine II waardoor de bloedvaten verwijden in plaats van te vernauwen. Hierdoor werkt het bloeddruk verlagend ter hoogte van de kransslagaders.

Een ander probleem bij ouderdom is een slechtere doorbloeding van de kransslagader door atherosclerose. Deze verharding in de kransslagader ontstaat doordat geoxideerde cholesterol zich gaat afzetten op de bloedvatwand wat zorgt voor een vernauwing van het bloedvat. Wanneer de vernauwing te groot is, zal er geen zuurstof en geen voedingsstoffen meer kunnen vervoerd worden naar andere organen waardoor weefsels afsterven. Het kan ook gebeuren dat de vernauwing scheurt waardoor er kleine plaques loskomen en verstoppingen veroorzaken: afhankelijk van de plaats kan er een hart- of herseninfarct optreden.

De OPC’s en de vitamine C in meidoorn beschermen de bloedvatwanden tegen oxidatie van de LDL-cholesterol. Oxidatie is een proces dat in ons lichaam gebeurt en waardoor er vrije radicalen vrijkomen. Deze vrije radicalen brengen schade toe aan het lichaam en de bloedvaten en hebben een agressieve werking omdat deze moleculen heel gemakkelijk met andere moleculen een reactie aangaan waardoor er een kettingreactie volgt. De antioxidanten in meidoorn gaan de vrijgekomen radicalen neutraliseren en onschadelijk maken. LDL cholesterol is dus op zichzelf niet schadelijk en zelfs noodzakelijk voor vele cellulaire functies en de productie van hormonen. Enkel geoxideerde LDL-cholesterol richt schade aan.

Ook gaan de OPC’s en vitamine C in meidoorn de enzymen collagenase en elastase verhinderen (inhiberen). Collagenase is betrokken bij de afbraak van collageen, een eiwit dat zorgt voor de stevigheid en de flexibiliteit van de bloedvaten. Elastase is betrokken bij de afbraak van elastine, een eiwit dat zorgt voor de soepelheid en rekbaarheid van de bloedvaten.

De werking van meidoorn op slapeloosheid ten gevolge van nerveuze spanningen

De vitexine in meidoorn is een GABA-agonist is en heeft onrechtstreeks een relaxerend effect waardoor slapeloosheid ten gevolge van nerveuze spanningen afneemt. Agonisten bootsen de werking na van een neurotransmitter: in dit geval GABA. Ook stimuleren ze de afgifte van deze neurotransmitter en ze remmen de afbraak ervan zodoende dat GABA langer in het lichaam aanwezig blijft

De neurotransmitter GABA heeft een angst remmend, spierontspannend en slaap stimulerend effect.

Wanneer kan je de inname van meidoorn het best vermijden?

Meidoorn is op zich een zeer veilig kruid en kan langdurig worden ingenomen.

Er zijn wel wisselwerkingen bij:

• gelijktijdige inname met bloeddrukverlagers zoals bèta blokkers en ACE-inhibitoren
• meidoorn ingenomen samen met digitalis producten gaan de werking van de digitalis producten versterken

Best de inname dan vermijden of in samenspraak werken met uw behandelende arts.

Eindconclusie

Meidoorn is een ambivalente plant dit wil zeggen dat ze zowel in de fytotherapie als in de geneeskunde gebruikt wordt.

Men zal zich bij het gebruik van meidoorn tinctuur of capsules:

• minder vermoeid voelen
• minder kort van adem zijn
• verminderde hartkloppingen hebben
• het hoesten bij inspanningen zal afnemen

En dit door het herstellend vermogen op de hartspier.

Meidoorn stapelt zich niet op in het lichaam en kan langdurig veilig ingezet worden ter vermindering en verzachting van de besproken thema’s.

De verlichting van de symptomen treedt pas op na 1 tot 2 weken maar meidoorn bereikt zijn maximale effect pas na 6 tot 12 weken.

Mocht je nog vragen hebben, stel ze gerust en ik help je graag verder 🙂