Ginseng is een versterkende en krachtige plant die in de Oosterse geneeskunde al duizenden jaren wordt aanbevolen bij allerlei aandoeningen. De meesten onder jullie zullen deze plant kennen als een versterker van je concentratievermogen. Door het positieve effect op je cognitie is het ook meteen een welkom geschenk tijdens je examens.

Maar wist je ook dat ginseng zeer heilzaam en breder kan ingezet worden dan enkel voor je geheugen? Deze wortel is een krachtig kruidengeneesmiddel dat al sinds eeuwen gebruikt wordt en dat je kan toepassen bij:

• stress en vermoeidheid
• een verzwakt sympathisch zenuwstelsel
• een verstoorde werking van je hormoonbalans
• een zwak immuunsysteem
• …

Waar komt de naam ginseng (Panax ginseng) vandaan?

“Panax” is afgeleid van de Griekse woorden:

• “pan” dat “alles” betekent
• “akos” wat duidt op “remedie”
• “akomai” wat staat voor “ik genees”

Door het brede toepassingsgebied van de ginseng wordt deze plant ook als “panacea” vernoemd wat wil zeggen “alles genezend middel”. In de Griekse mythologie is Panacea trouwens de Godin van de geneesmiddelen. Deze Godin is een dochter van de God van geneeskunde en genezing “Asclepius”.

In het Chinees zou ginseng afkomstig zijn van “Jen Shen” of “Ren Shen”. “Jen of Ren” staat voor “man” en “Shen” duidt op “gelijkend op”. Dit refereert naar de typische vorm van de wortel van deze plant die gelijkenissen vertoont met een mannenfiguur.

Wist je trouwens dat Panax ginseng 1 van de hoofdingrediënten was van honderden kruidenformules in de Oosterse geneeskunde. Het was zelfs het ultieme redmiddel als andere medicijnen faalden. Ooit was deze wortel zelfs meer waard dan goud.

In de Chinese geneeskunde staan de complementaire krachten “yin en yang” vaak centraal en is het belangrijk om deze in evenwicht te houden zodat het je chi of qi (levensenergie) versterkt en in balans houdt. Verstoringen leiden tot ziekten en ongemakken. Ginseng helpt hierbij om weer orde op zaken te stellen.

Verschillende soorten ginseng

De Panax ginseng, ook wel Koreaanse, Aziatische of zelfs Chinese ginseng genoemd, is de meest gebruikte ginseng. Deze groeit in Noordoost-Azië (Korea en China) op een hoogte van ongeveer 1000 meter. Het gaat hier om 3 dezelfde planten maar naargelang het gebied waar ze groeien, krijgen ze een andere Nederlandse naam vermelding.

De Panax quinquefolius of Amerikaanse ginseng wordt zoals de naam al laat vermoeden geteeld in Amerika. Deze bevat ook ginsenosiden maar het gehalte en de samenstelling ervan verschillen met de Panax ginseng waardoor er een mildere maar gelijkaardige werking is.

Dan is er ook nog de Siberische ginseng (Eleutherococcus senticosus, ook Acanthopanax senticosus genoemd). Deze is niet verwant aan de Panax-soorten en bevat ook geen ginsenosiden maar wel eleutherosiden. En hoewel deze plant andere inhoudsstoffen bevat, moet deze zeker niet onderdoen omdat de wortel vergelijkbare gezondheidsvoordelen vertoont. Wil je een langdurig gebruik dan is de Siberische ginseng zelfs beter geschikt hiervoor.

Gebruikte deel en belangrijkste inhoudsstoffen

De belangrijkste inhoudsstoffen:

De belangrijkste inhoudsstof zijn de triterpene saponinen: ginsenosiden (of panaxosiden genoemd). Het aantal ginsenoside-typen is in de Panax ginseng beduidend hoger dan in de andere Panax soorten. Maar niet alleen de ginsenosiden zijn belangrijk ook de andere inhoudsstoffen zijn essentieel in het totum verhaal zoals:

• fytosterolen
• glycopeptiden
• mineralen en sporenelementen
  • hoge gehaltes
• vitaminen
  • waaronder ook choline
• aminozuren
• flavonoïden
  • kaemferol / luteoline (beide goede antioxidanten en tevens ontsteking remmend)
• vetzuren
• polysacchariden
• …..

Omdat deze plant zoveel voedingsstoffen, vitaminen en mineralen uit de grond haalt, wordt de grond zelfs waardeloos de eerste 10 jaar om er nog iets op te verbouwen. Belangrijk is dus wel dat de grond niet ernstig vervuild is want dan komt dit ook in deze wortel terecht 🙁 Zo zie je maar dat ginseng telen een ware kunst is.

Witte, rode of zwarte ginseng

Het droogproces van de ginseng wortel heeft niet alleen invloed op de kleur maar ook op de inhoudsstoffen:

• bij witte ginseng wordt de wortel geoogst en vervolgens gedroogd
• de rode ginseng wordt verkregen door de wortel eerst enkele uren met stoom te behandelen en vervolgens te drogen: door heel dit proces worden de inhoudsstoffen nog beter opneembaar
  • De rode ginseng krijgt zelfs de voorkeur op de witte ginseng
• zwarte ginseng wordt verkregen door het proces van de rode ginseng meerdere malen te herhalen, hierdoor ontstaan er niet alleen meer soorten ginsenosiden maar ook de concentratie neemt toe

Op https://www.superfoodsonline.nl kan je rode Panax ginseng poeder kopen.

Waarvoor kan je ginseng gebruiken?

Dat ginseng een bijzonder plaatsje verdient, wordt bij het verder lezen van de blog helemaal duidelijk. Naast de belangrijke ginsenosiden bevat ginseng nog zeer veel andere waardevolle inhoudsstoffen die samen zorgen voor een veelzijdige werking op je lichaam.

De werking op je hersenen voor focus en concentratie

Heb je moeite om je te focussen en concentreren dan is ginseng een welkom geschenk tijdens je examenperiode. Ginseng versterkt je concentratievermogen en maakt je alerter waardoor het leren en denken verbetert. Ook de betere hersendoorbloeding komt je hersenen alleen maar ten goede want deze worden voorzien van meer zuurstof waardoor het op die manier ook weer je geheugen verbetert. Nog een pluspunt is de choline die in deze wortel zit.

Wat doet choline voor je hersenen?

De choline in ginseng is een essentiële voedingsstof en is trouwens één van de weinige stoffen die je bloed-hersenbarrière kan passeren. Bovendien is choline een precursor (voorloper) van de belangrijke neurotransmitter acetylcholine.

Deze acetylcholine zorgt voor impulsoverdracht in je zenuwstelsel en is belangrijk voor de ontwikkeling van je hersenen. Het laat je veel informatie oppikken en opslaan maar geeft je brein ook snelheid en reactievermogen. Bovendien wordt je geheugen gestimuleerd en bevordert het je concentratie en leervermogen. Ook salie en ginkgo zijn planten die een positieve invloed hebben op je hersenen.

Een tekort van deze acetylcholine heeft dan ook een negatieve invloed op je hersenontwikkeling en je cognitieve functies. Zo vermindert je aandacht, ben je vergeetachtig, ondervind je moeilijkheden bij het onthouden van nieuwe informatie, heb je moeite met het herinneren van bepaalde dingen en word je ook minder alert.

Nog een extra pluspunt is dat choline vetten emulgeert waardoor het cholesterol verlagend werkt. Ook dit is mooi meegenomen als extraatje

De werking op je zenuwstelsel bij stress

Ginseng heeft een bijzonder vitaliserende werking wat zorgt voor een positieve invloed op je gemoedsstemming. Hierdoor is er een betere weerstand tegen fysieke of mentale stress. Door je zenuwstelsel te stimuleren of juist te ontspannen, helpt het bij het verminderen van stress.

Hoe werkt ginseng als adaptogene plant in op stress?

Ginseng is een adaptogene plant bij stress. Dit komt omdat ginseng preparaten de gevoeligheid voor negatieve feedback verbeteren in de “oh zo belangrijke hypothalamus-hypofyse-bijnieren-as” (HPA-as), ook wel bekend als stress-as. Zo kan er sneller op een te hoge of een te lage cortisol spiegel gereageerd worden.

Is deze cortisol te laag dan zal ginseng deze hypothalamus-hypofyse-bijnieren-as stimuleren of moet ik zeggen gevoeliger maken waardoor er een snellere afgifte is van het AdrenoCorticoTroop Hormoon, of kortweg ACTH. Maar adaptogene planten werken ook in de omgekeerde richting bij stress waardoor ze bij een te hoge cortisol in het lichaam deze as juist sneller gaan remmen waardoor er minder afgifte is van ACTH.

Wat doen de neurotransmitters serotonine en noradrenaline?

Ginseng laat zowel serotonine als noradrenaline stijgen en beide hebben een positief effect op je hersenen:

• Serotonine wordt ook wel het “gelukshormoon” genoemd. Deze neurotransmitter is betrokken bij de alledaagse behoeften van de mens zoals het reguleren van de slaap en stemming, het geheugen, het gemoed, de temperatuur, honger en dorst, impulsiviteit en agressiviteit.
• Noradrenaline (ook norepinefrine genoemd) is zowel een neurotransmitter als een hormoon en maakt deel uit van je vlucht-of-vecht-reactie, het stimuleert je alertheid met andere woorden. Deze werkt meestal prikkelend maar soms ook remmend en maakt deel uit van het sympathisch zenuwstelsel.

De werking op je vruchtbaarheid en erectiestoornissen

Bij de man zorgt ginseng ervoor dat de zaadcellen toenemen alsook de beweeglijkheid hiervan. Ook de seksuele verlangens nemen toe waardoor er minder erectiestoornissen ontstaan.

Ook bij vrouwen heeft ginseng een positief effect want het verbetert het welzijn en de stemming in de menopauze. Bij jonge vrouwen kan het zelfs ingezet worden bij andere klachten zoals menstruatiestoornissen of het uitblijven van de menstruatie.

Hoe beïnvloedt ginseng je voortplanting?

Ginseng beïnvloedt de HPA-as die niet alleen verantwoordelijk is voor het regelen van het glucocorticoïden “cortisol” maar ook nog van andere coticosteroïden zoals de androgenen (hormonale stoffen). Deze androgenen zijn van belang bij het voortplantingsstelsel van zowel de man als de vrouw.

De werking op je immuunsysteem

Ginseng werkt ook in op je immuunsysteem door het verhogen van je immuun cellen en door een snellere reactie van dit systeem. Hierdoor verminderen verkoudheden en giepachtige toestanden waardoor je ziekte symptomen minder ernstig zijn en de ziekte periode ook verkort. Niet alleen de ginsenosiden zijn hiervoor verantwoordelijk maar ook de vitaminen, mineralen, aminozuren, … spelen een belangrijke rol in het versterken van je immuunsysteem.

Dat ginseng een positief effect heeft op je immuunsysteem is natuurlijk mooi meegenomen. Maar wil je enkel je immuunsysteem boosten dan zijn er andere planten die je hiervoor beter inzet zoals:

• Echinacea purpurea (rode zonnehoed)
• Lentinula edodes (shii-take)
• Uncaria tomentosa (katsklauw)

Inname

Best kan je Panax ginseng gebruiken als kuur vermits deze niet continu ingenomen mag worden :

• neem gedurende 3 weken ginseng preparaten, stop dan 1 week en terug herstarten voor 3 weken (maximum 3 maal herhalen)

of

• elke maand 1 week ginseng nemen

Wil je een langduring gebruik, neem dan de Siberische ginseng en las om de 3 maanden 2 tot 3 weken pauze in.

• Best start je altijd met een lage dosering
• Neem ginseng ook liefst ’s morgens of op de middag in samen met wat voedsel
• vermijdt de inname van ginseng net voor het slapen gaan om slapeloosheid te vermijden

Waarschuwingen

Neem ginseng preparaten samen in met voedsel en niet vlak voor het slapen gaan.

• Het gebruik van ginseng is te vermijden:
  • in je zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding
  • bij kinderen jonger dan 12 jaar (dan neem je beter de Siberische ginseng)
  • bij personen met een auto-immmuunziekte omdat het een reeds overactief immuunsysteem kan versterken of bij medicijnen na een orgaantransplantatie
  • bij het gebruik van stimulerende middelen voor de behandeling van aandachtstekortstoornissen met hyperactiviteit ADHD) aangezien ginseng de werking nogmaals versterkt
  • bij morfine want ginseng blokkeert de pijnstillende werking hiervan
• Er zou interactie kunnen zijn bij het gebruik van bepaalde medicatie dan overleg je beter eerst met je arts en/of apotheker zoals bij:
  • bloedverdunners (anticoagulantie en antitrombocyten aggregatie remmers)
  • antidiabetica (insuline)
  • hormoontherapie
  • bloeddruk medicijnen (ACE-remmers)
  • medicatie voor een bipolaire stoornis omdat er kans is dat de manie vergroot (MAO-remmers / MonoAmineOxidase remmers)
  • hartmedicatie (calcium-antagonisten)

Vanwege het bloed verdunnend effect stop je best met het nemen van ginseng 7 dagen voor een operatie of andere ingreep.

Pas ook op met cafeïne of energiedrankjes want deze werken extra stimulerend in combinatie met ginseng. Wat kan leiden tot slapeloosheid, zweten, nervositeit en/of onregelmatige hartslag.

Andere planten

Er zijn nog andere planten die hetzelfde werken als de Panax ginseng zoals:

• ashwaganda (Withania somnifera)
• kleinbladige bacopa (Bacopa monniere)
• leeuwenmanen paddenstoel (Hericium erinaceus)

Ook gezonde voeding is van groot belang in het gezond houden van je lichaam. Je lichaam is trouwens een complex gegeven van een samenwerking tussen alle organen, hormonen, neurotransmitters, enzymen, … en dit allemaal om je chi of qi (levensenergie) in balans te houden.

Gezonde voeding bevat de nodige aminozuren, vitaminen, mineralen en nog zoveel meer die nodig zijn om elk proces in je lichaam tot een goed einde te brengen. Belangrijk is om voldoende afwisseling te brengen in je voeding en te variëren met kleuren. Zoals ik wel vaker zeg: “LAAT VOEDSEL UW GENEESMIDDEL ZIJN EN UW GEESMIDDELEN UW VOEDSEL!”

Ook bewegen is een belangrijk onderdeel van een gezond lichaam want het stimuleert de aanmaak van nieuwe lichaams-, immuun-, hersen- en zenuwcellen, hormonen en ook neurotransmitters. Je hoeft je nu niet meteen op topsport niveau te gaan bewegen maar beweeg wel minimaal 30 minuten per dag. Dit kan je doen door 3 maal 10 minuten, 2 maal 15 minuten of in één keer 30 minuten te bewegen.

Eindconclusie

Ginseng verhoogt je concentratievermogen en maakt je alerter waardoor het leren en denken verbetert. Een belangrijke ondersteuning dus tijdens je examen.

Bovendien heeft deze wortel een bijzonder vitaliserende werking wat zorgt voor een positieve invloed op je gemoedsstemming. Je ondervindt hierdoor meer weerstand tegen fysieke of mentale stress. Zelfs je levensenergie versterkt en de balans in je lichaam herstelt.

Nog een voordeel is het positieve effect bij allerlei problemen van het voortplantingsstelsel van zowel de man als de vrouw.

En ten slotte werkt het ook nog eens in op je immuunsysteem waardoor je ziekte symptomen minder ernstig zijn en de ziekte periode verkort.

Mocht je nog met vragen zitten, stel ze gerust en ik help je graag verder 🙂