De wilde paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) is een weldaad voor je spataders. Deze vruchten van de kastanjeboom verbeteren de bloedsdoorstroming en maken de vaatwanden terug sterker. Ze zullen je ontsierde, vermoeide en zware benen terug herstellen. De medische term voor deze aandoening is veneuze insufficiëntie.
Maar niet alleen spataders hebben hier baat bij ook nog andere aandoeningen die gepaard gaan met verzwakte vaatwanden. Lees verder en ontdek de kracht van de wilde paardekastanje.
Het verschil tussen de wilde en tamme paardenkastanje
Er zitten grote verschillen tussen deze 2 soorten van bomen. Behalve hun namen hebben ze maar weinig met elkaar gemeen.
Tamme paardenkastanje
- De Latijnse naam is Castanea sativa
- Komt uit de beukenfamilie ook wel familie van de napjesdrager genoemd: de Fagaceae
- Het blad is lancetvormig – langwerpig getand en heeft geen samengesteld blad maar losse bladeren
- De bloemen zijn sliertige, rechtopstaande katjes, meestal 3 aan 3, met roomwitte bloemen
- De bolsters hebben vele, lange, dunne en scherpe stekels en bevatten meestal 3 vruchten
- De vruchten zijn glad maar ovaal vormig en hebben een pluimpje aan de bovenkant
- De vrucht is rauw eetbaar maar ook gepoft, geroosterd of in de puree lekker. Ze hebben een nootachtige en wat zoete smaak
- Deze vruchten zijn een bron van foliumzuur, magnesium, vezels, B1 (thiamine), B2 (riboflavine) en B6 (pyridoxine). Bovendien bevatten ze weinig vetten en zijn ze minder calorierijk dan ander noten

Wilde of witte paardenkastanje
- De Latijnse naam is Aesculus hippocastanum
- Komt uit de zeepboomfamilie: de Sapindaceae met als onderfamilie: de Hippocastanaceae
- Het blad is samengesteld in de vorm van een hand met 5 tot 7 gezaagde bladeren
- De bloemen staan rechtop in een pluimvorm, de witte bloemen veranderen van kleur, naar oranje – rood, naarmate de nectar in de bloemen vermindert
- De bolsters hebben minder stekels (doornen) en zijn stompig waardoor ze nauwelijks pijn doen als je je eraan prikt en ze bevatten vaak maar 1 vrucht
- De vruchten zijn rond en glad
- De vruchten zijn erg bitter en worden niet rauw gegeten

Welke inhoudsstoffen maken deze wilde paardenkastanje populair voor de spataders?
De actieve inhoudsstoffen hebben een veno-tonische werking waardoor het de bloedcirculatie bevordert, de vaatwanden beschermt en verwijdt, de bloedstolling remt en de ontsteking vermindert.
- Coumarines
- aesculine
- aesculetine
- Saponinen
- aescines
- Flavonoïden
- quercetine
- antioxidant
- kaemferol
- ontsteking remmend
- cardio- en neuroprotectief
- pijnstillend
- rutine (lijkt qua structuur op quercetine en versterken elkaars werking)
- antioxidant
- quercetine
- OPC’s
De werking van de inhoudsstoffen van de wilde paardenkastanje
De inhoudsstoffen stabiliseren en beschermen de capillairen (haarvaten) door verhoging van de weerstand van de haarvaatwanden. Tevens verminderen ze de overdreven doorlaatbaarheid (hyperpermeabiliteit) ervan. Doordat de doorlaatbaarheid gestabiliseerd wordt, zal ook de oedeem vorming verminderen die ontstaan is door overdruk.
Ook de samentrekking van de aders (venen) wordt versterkt waardoor de algemene bloedcirculatie verbetert en zwellingen verminderen.
De bescherming van de venen bij chronische aandoening is mede te danken door de remming van de enzymen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van het collageen en het hyaluronzuur (mucopolysachariden) in de wanden.
Het antioxidant zorgt ervoor dat vrije radicalen geneutraliseerd en onschadelijk gemaakt worden waardoor ook de ontsteking afneemt. Op deze manier worden ook onze bloedvaten uitstekend beschermd.
Het bloed verdunnend effect belet de vorming van bloedklonters waardoor trombose wordt geremd.
Wanneer het gebruik van wilde paardenkastanje vermijden?
- De saponinen kunnen in zeldzame gevallen irriterend werken op het maagdarmstelsel met misselijkheid als gevolg
- Rekening houden met de bloed verdunnende werking
- Vermijden bij personen met nier- of leverproblemen
Wat zijn spataders en hoe ontstaan ze?
De functie van onze aders is het zuurstofarme bloed terug vervoeren naar de longen en het hart. In de aders is de bloeddruk laag en daarom zijn ze voorzien van kleppen. Deze kleppen in onze aders voorkomen dat het bloed terugstroomt. Maar wanneer de kleppen niet goed meer sluiten, stroomt het bloed door de zwaartekracht terug in de benen in plaats van naar het hart. Hierdoor ontstaat er overdruk wat er voor zorgt dat de aders zich uitrekken en verzwakken. Dit noemt men spataders.
Spataders ook varices genoemd of etalagebenen, zijn dus voornamelijk te wijten aan een gebrekkig kleppensysteem, een verminderde elasticiteit en/of toegenomen doorlaatbaarheid van de aders. Maar ook een slechtere doorbloeding van de onderste ledenmaten kan spataders veroorzaken.
De gevolgen zijn meestal blauwe soms rode, ontsierende, dikke en kronkelende aders. De pijn wordt veroorzaakt door verwijding van de bloedvaten en de verhoogde druk in de venen. Door het tekort aan voedingsstoffen en zuurstof lijdt het tot ontstekingen. Deze ontstekingen veroorzaken dan weer op hun beurt oedeem, trombose,…
Op zich zijn spataders ongevaarlijk en eerder een esthetisch probleem. Maar gaan ze pijn doen of beginnen ze te scheuren en te bloeden dan is wachten geen optie meer om een arts te raadplegen. Ze leiden dan tot gevaarlijke verwikkelingen.
Waar komen spataders voor?
Buiten dat ze de benen ontsieren komen ze soms ook voor in:
- De endeldarm of anus waardoor er aambeien ontstaan
- De balzak
- De slokdarm veroorzaakt door alcoholisme
Wat zijn de oorzaken en/of risicofactoren van spataders?
- erfelijke aanleg
- leeftijd (ouderdom)
- vrouwen zijn vatbaarder voor spataders dan mannen
- zwangerschap
- hormonale veranderingen
- levercirrose
- trombose
Ook veel staan of zitten, overgewicht en immobilisatie na een operatie kunnen spataders veroorzaken.
Wat zijn de symptomen?
- vermoeide, zware en vaak warme benen
- zeer pijnlijke, gezwollen en gevoelige aderen die zichtbaar zijn
- jeuk
- krampen
- tintelingen, trekkende en stekende pijn in de kuiten
- zwellingen
- vochtophoping (oedeem)
- verkleuring of verharding van de huid
- kwetsbare, schilferige huid
- slecht helende wonden
Spataders voorkomen
- Hou je benen in beweging indien je langdurig moet rechtstaan of zitten
- Kruis je benen tijdens het zitten niet
- Wandelen, fietsen, zwemmen of dansen zijn ideaal maar vermijdt liever intensief sporten
- Vermijdt warmte zoals hete baden en sauna
- Spoel je benen met warm en koud water, door de afwisselende temperaturen gaan de aderen verwijden en vernauwen waardoor de bloedcirculatie verbetert (1 tot 3 minuten tot 3 maal toe herhalen en eindigen met koud water)
- Vermijdt strakke, afknellende kledij en schoenen
- Leg je voeten hoger tijdens het slapen en/of zelfs tussendoor (ga op je rug liggen en plaats je voeten tegen de muur in een hoek van 45°, doe dit een aantal maal per dag zo’n 3 minuten lang)
Crème voor de spataders met witte paardenkastanje
Een crème met een samentrekkende en versterkende werking op de aders verlicht de symptomen van veneuze insufficiëntie zoals spataders.
Heb je slechts oppervlakkige kleine adertjes dan kan je de crème in masseren. Maar vermijdt zeker massage druk bij pijnlijke en gezwollen spataders. Het is beter de crème gewoon aan te brengen in plaats van in te masseren.
Een crème op basis van:
- jojoba olie
- toverhazelaar hydrolaat
- witte paardenkastanje tinctuur (kan je ook enkel inwendig innemen)
- etherische olie van neroli en wierook
Spataders leiden vaak tot meer aandoeningen
De kleine adertjes net onder de huid zijn wellicht niet mooi maar ze geven zelden klachten. Maar een ander geval zijn de 2 grote oppervlakkige stamaders. De blauwe soms rode, ontsierende, dikke en kronkelende aders verdienen zeker je aandacht want ze leiden op zekere termijn tot meer:
Flebitis (aderontsteking)
Dit is een acute ontsteking van de aderwand en het weefsel erom heen en treedt vaak op bij spataders. Ook bacteriën, beschadiging van de vaatwand of afknelling door te strakke kledingstukken kunnen flebitis veroorzaken.
De symptomen zijn roodheid, zwelling, pijn, vocht, verharding en warmte. De typische ontstekingsverschijnselen dus. Deze ontsteking kan dan weer de aanleiding geven tot trombose door de vorming van bloedstolsels door de ontsteking.
Trombose
Dit is een bloedstolsel dat vastzit aan de bloedvatwand waardoor het bloedvat vernauwt en de bloedsdoorstroming belemmert. Trombose kan op zijn beurt weer zorgen voor oedeem.
Oedeem
Doordat de bloedsdoorstroming belemmerd is, zal er vocht achter blijven in de weefsels. Te herkennen aan dikke, opgezette, vaak warme en glimmende huid die roodpaars van kleur is en pijnlijk aanvoelt.
Embolie
Als een stukje bloedklonter los komt, kan dit in andere delen van het lichaam terechtkomen zoals het hart, longen, … Hierdoor raakt een bloedvat soms gedeeltelijk of geheel verstopt waardoor de bloedsdoorstroming niet meer door kan. Hierdoor kan het achterliggende gedeelte niet meer voorzien worden van bloed en sterft af.
Nog een aantal huis-, tuin- en keukenmiddeltjes
Buiten de wilde paardenkastanje kan je ook citroenschillen toevoegen aan een infuus (thee) of drankje. De schil van citroen bevat rutine en werkt ondersteunend naar lekkages vanuit deze kleine bloedvaten. Bovendien zorgen ze voor de samentrekking en versterking van de haarvaten en hebben ze een bloed verdunnende werking.
Het sap van de citroen bevat vitamine C wat samen met de flavonoïden zoals rutine ervoor zorgt dat het bindweefsel dat de aders ondersteunt sterk en flexibel blijft. En nog een bijkomend voordeel ze versterken de afweer.
Een leuke optie is misschien om limoncello te maken.
Ook bosbessen en veenbessen bevatten nuttige inhoudsstoffen die de bloedvaten sterker maken en de kans op lekken verkleint. Dit is te danken aan de OPC’s die zorgen voor stevige en elastische bloedvaten en verbeteren de perifere doorbloeding, Tevens zijn het antioxidanten en remmen ze de aggregatie van de bloedplaatjes en op deze manier remmen ze ook trombose. Ook beschermen ze de endotheelcellen van onze bloedvaten en verminderen ze ontstekingen.
Eindconclusie
De witte paardenkastanje bevat inhoudsstoffen die een veno-tonische werking hebben. Hierdoor bevordert de bloedcirculatie, beschermt het de vaatwanden, remt het de bloedstolling en de ontstekingen. Allemaal goede eigenschappen die je nodig hebt om (chronische) veneuze insufficiëntie zoals spataders te verhelpen en/of te verlichten.
Heeft er iemand een goed recept voor limoncello dan hoor ik het graag?


