Een voorjaarskuur reinigt je lichaam en maakt je bloed weer zuiver. Door het reinigen, verwijder je alle toxische stoffen die in je lichaam zijn opgeslagen. Hierdoor gaat je lichaam weer beter functioneren en hou je je lichaam gezond.

Waarom is een voorjaarskuur zo belangrijk voor je lichaam?

Bij het ontluiken van de lente verlangen we allemaal weer naar nieuwe energie waardoor je voorjaarsdip verdwijnt als sneeuw voor de zon. Net zoals je in het voorjaar grote schoonmaak houdt in je huis is het belangrijk om dit ook minstens één keertje per jaar met je lichaam te doen. Het voorjaar is hiervoor het meest geschikt maar ook het najaar biedt mogelijkheden.

Een voorjaarskuur kan ik misschien beter omschrijven als ontgiften. Het ontgiften van je lichaam heeft als doel xenobiotica en afvalstoffen van de stofwisseling onschadelijk te maken en ook te verwijderen.

Door het verwijderen van deze afvalstoffen en xenobiotica gaan we ons lichaam weer gezond maken. Sommige ziekten, allergieën, chronische aandoeningen, verandering in ons DNA, … kunnen zelfs ontstaan door de ophoping van deze stoffen in onze cellen.

Wat is xenobiotica?

Xenobiotica zijn lichaamsvreemde stoffen die toxisch zijn voor ons lichaam. Deze xenobiotica zit spijtig genoeg in heel veel zaken zoals:

• voeding (pesticiden, herbiciden, fungiciden, kleur- en smaakstoffen, bewaarmiddelen, zware metalen, natuurlijke toxinen zoals clostridium botulinum, …)
• medicijnen (synthetisch vervaardigd)
• lucht (uitlaatgassen, koolstofdioxide, …)
• water (microplastics, resten van medicijnen, …)
• pathogenen die toxische stoffen uitscheiden (virussen, bacteriën, parasieten en schimmels)
• huishoudproducten
• werkomgeving
• cosmetica
• roken
• alcohol
• …

Wat is de stofwisseling?

Je stofwisseling of metabolisme is noodzakelijk om al de processen in je lichaam goed te laten verlopen. Dit proces gaat 24 uur per dag en 7/7 door en vindt plaats in al je cellen. Tijdens deze processen ontstaan er ook afvalstoffen en deze moeten verwijderd worden. Een paar van deze afvalstoffen zijn koolstofdioxide, ammoniak (tussenproduct dat ontstaat bij de afbraak van eiwit en wordt omgezet naar ureum), cholesterol, dode cellen, bilirubine (afvalstof dat vrijkomt bij de afbraak van rode bloedcellen), …

Het belang van water in een voorjaarskuur

Ons lichaam bestaat voor 55 tot 60% uit water en is dus het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam. Water heeft talloze functies zoals bouwstof, oplosmiddel, beschermer, prikkelbegeleider, … Maar in een voorjaarskuur is het vooral een uiterst belangrijk transportmiddel om afvalstoffen en xenobiotica door je bloed te vervoeren zodat het kan worden afgevoerd.

• Je nieren filteren polaire afvalstoffen en xenobiotica uit je bloed en voeren deze af via je urine.
• Koolstofdioxide, een afvalproduct van je cellen, wordt opgenomen in je bloed en vervoert het naar je longen waar het vervolgens ons lichaam verlaat door uit te ademen.
• Je huid voert ook polaire afvalstoffen af via zweten. Bovendien opent zweten je poriën waardoor ongezonde bacteriën en vuil ons lichaam zuiver maken.
• Via de gal komen apolaire stoffen terecht in onze dikke darm en verlaten ons lichaam via de stoelgang.

Het belang van gezonde voeding

Om te ontgiften heeft je lichaam energie nodig en veel antioxidanten. Antioxidanten beschermen ons lichaam tegen vrije radicalen. Deze vrije radicalen ontstaan door oxidatie (zuurstof). En laat nu net zuurstof het gene zijn waar geen enkele cel in ons lichaam zonder kan. Deze vrije radicalen brengen schade toe aan je lichaam en hebben een agressieve werking omdat deze moleculen heel gemakkelijk met andere moleculen een reactie aangaan waardoor er een kettingreactie volgt.

Ook het transformeren van apolaire afvalstoffen en xenobiotica naar polaire stoffen geeft aanleiding tot het vormen van vrije radicalen en toxische metabolieten..

De antioxidanten in onze groenten, fruit en planten bieden ons lichaam alle essentiële nutriënten om het te helpen deze toxische metabolieten en vrijgekomen radicalen zo minimaal mogelijk te houden en schade hierdoor aan onze celstructuren te voorkomen.

Gezonde voeding bevat ook de nodige aminozuren, vitaminen, mineralen en nog zoveel meer die nodig zijn om elk proces in je lichaam tot een goed einde te brengen. Belangrijk is om voldoende afwisseling te brengen in je voeding en te variëren met kleuren.

De snelheid waarmee ons lichaam afvalstoffen en xenbiotica afvoert, is van een aantal factoren afhankelijk zoals je leeftijd, geslacht, erfelijke factoren, fysiologische toestand, gezondheid/ziekte en vooral ook je voeding. Gezonde voeding kan je dus gerust beschouwen als jouw natuurlijk medicijn om je lichaam zo gezond mogelijk te houden.

Ontgiftingssystemen van je lichaam

Je lichaam heeft zelf een ontgiftingssysteem dat 24 uur per dag en 7/7 doorgaat. Dit systeem werkt samen met het cellulair ontgiftingssysteem (glutathionen) en het excretiestelsel (lever, nieren, darmen, huid en longen). De wateroplosbare (polaire) stoffen worden voor het grootste gedeelte via de urine afgevoerd. Maar ook de huid (via zweten) en de longen (via ademhaling) zijn deels betrokken partij. De vetoplosbare stoffen verlaten ons lichaam via de stoelgang. Je lever is bij deze beide systemen van ontgiften van onmisbaar belang.

fase 0 is de absorptie

In deze fase gebeurt de opname van afvalstoffen en xenobiotica.

Biotransformatie is de eerste fase

Deze biotransformatie zorgt voor de vorming van meer polaire en meer actieve metabolieten waarin de CYP450 (CYtochroom P 450) enzymen een hoofdrol spelen. Deze enzymen helpen bij de afbraak van xenobiotische stoffen zoals medicijnen en toxinen tijdens het ontgiftingsproces.

Wateroplosbare (polaire) stoffen zijn relatief gemakkelijk om af te voeren en hebben geen transformatie nodig. Maar de vetoplosbare (apolaire) stoffen moeten wel getransformeerd worden naar polaire stoffen. Deze fase geeft aanleiding tot het vormen van vrije radicalen en toxische metabolieten. Het is dus van belang om ons lichaam met antioxidanten hier tegen te beschermen en deze fase af te remmen om onze celstructuren gezond te houden.

Hou er ook rekening mee dat medicijnen en planten ook op dezelfde CYP450 werken!

Conjugatie (binding) met glutathionen is de tweede fase

In deze fase gaan glutathionen, afgekort GSH, binden op de toxische metabolieten met behulp van het enzym “glutathion-S-transferase” waardoor glutathion zelf geoxideerd wordt. Maar vermits glutathion zo belangrijk is als krachtig, lichaamseigen antioxidant gaat een ander enzym “glutathionreductase” het geoxideerde glutathion opnieuw regenereren naar glutathion zodat het weer beschikbaar wordt als lichaamseigen antioxidant.

Deze GSH’s zijn opgebouwd uit de aminozuren cysteïne, glycine en glutaminezuur. Elke lichaamscel bevat relatief hoge concentraties en de lever is het grootste reservoir hiervan.

Stress, ongezonde voeding, infecties, veroudering en nog een hoop andere zaken brengen de voorraden van deze glutathionen in gevaar. Hierdoor worden we sneller ziek, is er meer kans op ontstekingen, ontstaat er cel schade, …

Met een voeding rijk aan zwavel zoals ui, knoflook, broccoli, spruiten, waterkers, … verhoog je het glutathiongehalte. En als plant staat mariadistel ervoor bekend en op nummer 1 dat het een beschermende en regenererende werking op je lever heeft. De glutathionproductie verhoogt zelfs sterk (tot x5).

Derde en laatste fase is de eliminatie van de apolaire en polaire metabolieten

De apolaire metabolieten gaan van de gal naar onze darmen om ons lichaam te verlaten via je stoelgang. Dit transport gebeurt via P-glycoproteïnen (P-gp). Dit zijn transporteiwitten in je celmembranen en kan je beschouwen als buitenwippers (pompen). Deze dienen om xenobiotica, lichaamsvreemde en lichaamseigen stoffen uit je cellen te verwijderen en zijn vooral aanwezig in de lever, darmen en nieren maar ook in je bloed-hersen-barrière. Net zoals glutathionen en CYP450 hebben P-glycoproteïnen vooral een beschermende functie.

Polaire metabolieten kunnen wel gemakkelijk via ons bloed worden afgevoerd. Het bloed met de polaire stoffen gaat dan naar je nieren om vervolgens te worden uitgescheiden via je urine.

Planten voor een voorjaarskuur via de nieren

De nieren vormen samen met je urinewegen een zeer belangrijk filtersysteem voor je bloed waaruit ongewenste stoffen worden verwijderd. Veel water drinken is dus noodzakelijk om je nieren gezond te houden en ongewenste stoffen te verwijderen. Ook beweging doet je bloed sneller en beter stromen.

Je urine zelf bestaat voor 95% uit water en voor 5% uit afvalstoffen, xenobiotica, ureum en andere onbruikbare stoffen. Het is een ingewikkeld proces van filtratie (filteren), terugresorptie (heropname van bruikbare stoffen) en secretie (afgifte door urineren).

Planten die het vocht afdrijvend (diuretisch effect), werken dus ook zuiverend voor het bloed. Deze planten stimuleren de nieren om meer urine te maken. Maar in tegenstelling tot geneesmiddelen die veel verlies van kalium geven, wordt dit bij planten gecompenceerd doordat er kalium in de plant aanwezig is. Planten bevatten bovendien ook nog eens antioxidanten (vaak flavonoïden en vitamine C) waardoor je een dubbel effect krijgt en je lichaam gezond blijft.

Naast het feit dat de berk, echte guldenroede en brandnetel maar ook artisjok, mariadistel en paardenbloem ongewenste stoffen verwijdert en je bloed zuivert via de nieren, ontsmetten en reinigen ze ook je urinestelsel. Je kan deze planten dus ook inzetten bij andere aandoeningen zoals.

• urineweg- of blaasontsteking en/of infecties
• nierstenen
• te veel urinezuur
• oedeem

Berk (Betula pendula en Betula pubescens)

Tussen maart en april stroomt door de sapstroom het berkenwater rijkelijk door deze boom. In verschillende mythen en sagen wordt de berk dan ook gezien als symbool van “nieuw leven, vernieuwing en eeuwige jeugd” en staat deze winterharde, snelgroeiende boom voor het zuiveren van lichaam en geest. De berk wordt gezien als verbondenheid met de jonge en vitale kracht van het voorjaar.

Cosmetisch wordt een infuus of water ook uitwendig gebruikt om het haar te ontvetten, roos te bestrijden en haaruitval af te remmen. Het is een echt opkikkertje voor je hoofdhuid maar blondines moeten het wel vermijden.

Dosis:

• 12 tot 24 gram verse berkenbladeren per dag in 1 liter water (infuus of 6 tot 12 gram gedroogde berkenbladeren)
• 1 soeplepel berkenwater op 6 soeplepels water

Echte guldenroede (Solidago virgaurea)

Guldenroede wordt ook wel eens “gouden roede” genoemd of “gouden stok/staf”. Niet alleen omdat de bloeiende plant lijkt op een gouden stok maar ook omdat de eigenschappen van deze plant net zo waardevol zijn als goud. Deze plant wordt aanzien als een “natuurlijke plaspil” en is een tonicum voor je nieren.

Dosis:

• 6 tot 12 gram vers kruid per dag in 1 liter water (infuus of 3 tot 6 gram gedroogd kruid)

Grote brandnetel (Urtica dioica)

Brandnetels hebben een voorkeur voor vervuilde gronden en/of gronden met veel stikstof. Deze netels zorgen ervoor dat het evenwicht in de bodem herstelt en laten een vruchtbare grond achter. Net zoals de brandnetels de bodem ontgiften, doen deze dat ook met je lichaam. Bovendien zijn deze planten ook rijk aan mineralen en vitaminen.

Cosmetisch is een shampoo gemaakt met een infuus van brandnetels een tonicum voor je hoofdhuid en inzetbaar bij:

• vette haren en een vette hoofdhuid
• roos
• zwakke en broze haren

Culinair kan je eens 100 gram jonge blaadjes van de brandnetels toevoegen aan je soep (1 liter). Natuurlijk laat je deze blaadjes meekoken in je soep om de brandhaartjes onschadelijk te maken.

Ook een pesto zou perfect kunnen maar vergeet dan ook niet eerst je brandnetel blaadjes 2 tot 3 minuten te koken in water. Vervolgens goed uitwringen en daarna blenderen met plantaardige olie, knoflook, allerlei groene kruiden, een snuifje zout en peper, eventueel pijnboompitten, citroensap en Parmezaanse kaas.

Dosis:

• 8 tot 12 gram verse brandnetel bladeren per dag in 1 liter water (infuus of 4 tot 6 gram gedroogde brandnetel bladeren)

Extra opmerkingen:

• Voorzichtigheid bij diabetici omwille van een bloedsuiker verlagend effect
• Hou er ook rekening mee dat door de aanwezigheid van vitamine K er een bloedstolling verhogend effect is

Planten voor een voorjaarskuur via de lever

Je lever is een héél belangrijk en ook het meest actieve orgaan in je lichaam dat 24 uur per dag en 7/7 doorgaat om talloze levensnoodzakelijke functies te vervullen. Eén van deze taken is dus ook ontgifing. Je kan je lever beschouwen als een soort van filter tussen je kleine bloedsomloop, je spijsverteringsorganen en je grote bloedsomloop om schadelijke stoffen uit je voeding onschadelijk te maken.

Om polaire metabolieten zo snel mogelijk te verwijderen via de urine zal je lever dus automatisch ook je nieren stimuleren.

Maar tegelijk is er ook een betere gal aanmaak en gal afgifte als belangrijk onderdeel om de apolaire metabolieten uit ons lichaam te verwijderen met je stoelgang.

Artisjok (Cynara scolymus)

Dosis:

• 12 gram verse artisjok bladeren per dag in 1 liter water (infuus of 6 gram gedroogde artisjok bladeren)

Mariadistel (Silybum marianum)

Mariadistel is een ware bondgenoot van je lever en je bloed. Zelfs in vergiftingscentra wordt het ingezet bij personen met een vergiftiging van bijvoorbeeld groene knolamaniet (één van de giftigste paddenstoelen). Het belangrijkste ingrediënt silybinine (een belangrijk actief ingrediënt van silymarine) wordt dan onmiddellijk intraveneus toegediend. De overlevingskansen verbeteren hierdoor en het voorkomt zelfs zware leverschade. Niet voor niks dat deze plant zijn gouden medaille verdiend heeft.

Dosis:

• 12 tot 15 gram mariadistel zaden per dag. Maar vermits dit zéér veel zaden zijn en zaden ook slecht opgenomen worden, zal je deels moeten werken met opgezuiverde stoffen om de haalbare dosis per dag te bereiken

Paardenbloem (Taraxacum officinale)

Paardenbloemen bloeien in het begin van de lente net nu ons lichaam toe is aan een lenteschoonmaak. Deze paardenbloemen schudden je wakker uit je winterslaap en brengen je bloedcirculatie op gang. En nog een belangrijk gegeven: ze laten je organen zichzelf reinigen, bevorderen de stofwisseling en stimuleren een te langzaam werkende lever.

Culinair kan je ook de verse, jonge blaadjes gebruiken in soepen, salades of klaar gemaakt als spinazie. Van de bloemen kan je paardenbloemhoning, ook armeluis honing maken. Vroeger was honing iets voor de rijken vandaar dat de armen dit als oplossing gebruikten. Eigenlijk is het zelfs geen honing maar een gelei maar als je ervan proeft dan smaakt het naar honing, vandaar de naam.

Dosis:

• 12 tot 30 gram bovengronds vers kruid (herba: bladeren en bloemen) per dag in 1 liter water (infuus of 6 tot 15 gram gedroogd kruid)

of nog beter

• 9 tot 12 gram van het bovengronds vers kruid met de verse wortel (decoct of 4,5 tot 6 gram gedroogd kruid met de gedroogde wortel)

Waarschuwing bij diuretica in een voorjaarskuur

Via de nieren:

Als je werkt met planten die het vocht afdrijven via de nieren (diureticum) moet je tenminste 2 liter vocht drinken per dag.

• Door de diuretische werking dienen nier-, bloeddruk- en hartpatiënten hierbij rekening te houden en best even een arts raadplegen. En hou er ook rekening mee dat er een interactie is met geneesmiddelen die deze personen nemen
• Kinderen onder de 7 jaar moeten middelen die de nieren stimuleren vermijden vermits hun nieren nog niet volgroeid zijn
• Best niet tijdens de zwangerschap of bij borstvoeding

Via de lever:

Buiten de waarschuwingen die gelden voor de voorjaarskuur via de nieren moet je hier ook rekening houden met een aantal andere opmerkingen zoals:

• Door de gal aanmaak te bevorderen en het uitscheiden van gal te stimuleren, is het af te raden bij personen die problemen hebben met de gal zoals blokkades of galstenen.
• Het heeft ook een cholesterol en vaak ook een bloedsuikerspiegel verlagend effect
• Gebruik je medicatie overleg dan zeker ook eerst met je arts vermits er een interactie kan zijn tussen geneesmiddelen en planten (verminderde of juist extra werking van je medicatie)
  • Bepaalde flavonoïden verhogen de werking van de CYP’s maar sommige GM die ook via deze CYP’s werken, worden hierdoor wel minder werkzaam of bij sommige GM wordt de werking ervan net verhoogd.

Nadelen van ontgiften bij een voorjaarskuur

Te snel ontgiften kan leiden tot duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, diarree, onregelmatige stoelgang, opgeblazen gevoel, winderigheid en eventueel huidklachten. Dit kan je alvast vermijden door je dosis geleidelijk aan op te voeren.

Ook een tintelend gevoel ter hoogte van je gewrichten kan je ervaren. Dit komt omdat je lichaam ook hier schadelijke stoffen opruimt.

Niet echt een nadeel maar toch iets waar je rekening moet mee houden, is dat er verschillende planten zijn die je kan inzetten bij een voorjaarskuur. Wat bij de ene persoon uitstekend werkt, kan bij een andere persoon soms minder resultaat geven. Dit zal je zelf moeten ondervinden wat voor jou de ideale plant is voor jouw voorjaarskuur.

En of het nu gaat over planten of geneesmiddelen dan blijft de gouden regel: “overdaad schaadt”!

Waarom een voorjaarskuur in plaats van langdurige inname?

Dit doe je vooral om je lichaam niet afhankelijk te maken van een plant. Hoewel sommige planten wel langdurig kunnen gebruikt worden zoals mariadistel, meidoorn, moerasspirea,…

Als je begint met een kuur start dan altijd in een iets lagere dosis zoals bijvoorbeeld de helft van de aanbevolen dosis voor een aantal dagen. Zo zie je meteen of je goed reageert op een plant. Vervolgens kan je de dosis geleidelijk aan opdrijven tot het maximum.

Hou de kuur vol gedurende 3 weken, stop dan 1 week en vervolgens terug herstarten voor 3 weken. Herhaal dit maximaal 3 keer.

Je kan ook na je voorjaarskuur nog elke maand gedurende 1 week je lichaam blijven reinigen met planten die hierboven beschreven staan. Want xenobiotica dat niet verwijderd wordt, nestelt zich in je vetweefsel.

Eindconclusie

Omdat je in een voorjaarskuur je lichaam stimuleert om meer afvalstoffen en xenobiotica uit te scheiden, verbetert ook de kwaliteit van je bloed en je lichaamscellen. En als het interne milieu in je lichaam beter wordt dan zie je dat ook aan je huid. Met andere woorden: je lichaam gaat weer beter functioneren en wordt weer gezond.

Mochten je nog met vragen zitten, stel ze gerust en ik help je graag verder 🙂