Acne vulgaris of jeugdpuistjes is een huidaandoening die vooral pubers treft. Vaak wordt acne veroorzaakt door hormonale veranderingen in de puberteit. Deze zichtbare huidaandoening is niet alleen vervelend maar ook psychologisch en emotioneel erg zwaar. Het kan leiden tot schaamte- en angstgevoelens, minderwaardigheidscomplexen en zelfs depressie.

Wie krijgt acne?

Acne start meestal tussen de leeftijd van 12 tot 25 jaar. 70 tot 85% van de pubers en jong volwassenen krijgen ermee te maken, de één al wat meer dan de ander. In de meeste gevallen verdwijnt acne spontaan.

Ook net voor de menstruatie, tijdens je zwangerschap of in de menopauze kan je last krijgen van acne.

Hoe ziet acne eruit?

Typerend aan acne zijn mee-eters (comedonen), rode pukkels (papels) en puisten (pustels). Als acne ontstoken is, wordt het bijzonder pijnlijk en juist door deze onderhuidse ontstekingen kunnen er littekens ontstaan. Acne kan voorkomen van mild tot zeer ernstig.

Mee-eters of comedonen:

• vaak voorkomend op de T-zone: voorhoofd, neus en kin
• veroorzaakt door ophopingen van talg en dode huidcellen
• zwarte mee-eters zijn oppervlakkige open comedonen, de zwarte kop ontstaat door oxidatie met zuurstof (blackheads)
• witte mee-eters zijn onderhuidse gesloten comedonen (whiteheads)

Rode pukkels of papels als gevolg van mee-eters:

• bacteriën worden normaal samen met de talg afgevoerd maar door de ophoping van talg en dode huidcellen (mee-eters) wordt dit verhinderd
• de bacteriën gaan zich vermenigvuldigen en produceren irriterende afvalstoffen
• hierdoor ontstaat er een zwelling: de pukkel

Puisten of pustels als gevolg van rode pukkels:

• wanneer de zwelling van de pukkel te groot wordt, scheurt ze onderhuids open waardoor er een ontstekingsreactie op gang komt
• deze ontsteking is een puist die gevuld is met pus (etter) en wordt ook wel eens etterpuist genoemd

Bij hardnekkige ontstekingen ontstaat er schade in het bindweefsel van de lederhuid (dermis). Na genezing ontstaat er dan littekenweefsel en/of putjes in de huid. Behandeling in een vroeg stadium is dus belangrijk om later geen of zo weinig mogelijk littekens over te houden.

Hou wel in het achterhoofd dat acne niet op 1,2,3 te verhelpen is vermits de hormonen een gigantische rol spelen.

Welke plaatsen op het lichaam worden getroffen?

Talgklieren bevinden zich overal op het lichaam behalve op je voetzolen en de binnenkant van je handen. De meest getroffen plaatsen bij acne zijn:

• het gezicht
• de hals en de nek
• de borst
• de schouders
• de rug

Waarom krijgt iemand acne?

Er zijn verschillende factoren die een rol spelen bij het krijgen van acne. Acne wordt veroorzaakt door een abnormale verhoorning van de huid en een verhoogde activiteit van de talgklieren. De grootste boosdoener hiervoor blijven de hormonen gecombineerd met bacteriën die zorgen voor een ontstekingsreactie.

Hormonale verandering tijdens de puberteit

De toenemende hormonen tijdens de puberteit spelen een bijzonder grote rol in het ontstaan van acne. Vooral de toename van androgeen hormonen (testosteron) die voornamelijk geproduceerd worden in de bijnierschors. Vrouwen maken ook deze hormonen aan maar in veel kleinere hoeveelheden dan mannen.

Door de aanwezigheid van androgeen-receptoren in de huid gaan deze hormonen de productie en afscheiding van talg triggeren. De talgklieren worden groter en gaan meer talg produceren en ook de verhoorning van de huid gaat versnellen. Door de snellere verhoorning kunnen de kleine talguitgangen gemakkelijk verstoppen. Hierdoor kan de verhoogde talgafscheiding niet afgevoerd worden en ontstaan er verstoppingen. Met als gevolg acne.

Niet alleen tijdens de puberteit maar ook net voor de menstruatie, tijdens een zwangerschap en de menopauze kan acne de kop op steken.

Andere factoren

Erfelijkheid:

Erfelijkheid is niet echt bewezen als uitlokkende factor maar vaak worden pubers waarvan de ouders of familieleden acne hebben gehad, harder getroffen hierdoor.

Hygiëne:

Acne is geen aandoening die veroorzaakt wordt door een slechte huidverzorging maar overdreven hygiëne en verkeerde verzorgingsproducten kunnen acne wel verergeren.

Eetgewoonte:

Dit staat nog steeds ter discussie. Gezonde voeding helpt je inderdaad omdat het essentiële stoffen bevat die ons lichaam nodig heeft in allerlei processen zoals ontstekingen tegengaan en allerlei andere ongemakken.

Dus ja, enkel leven op verzadigde vetten, te veel suikers en te weinig mineralen en vitamines kunnen het probleem van acne verergeren.

Stress:

Stress kan acne verergeren omdat het je lichaam in een overlevingsmodus zet. Hierdoor gaat er minder aandacht naar je huid en je immuunsysteem (en natuurlijk nog andere stelsels).

Wat is de functie van de talg voor onze huid?

Talgklieren zijn exocriene klieren of met andere woorden afvoerende klieren en zitten vooral op plaatsen met haar. Een talgklier en een haarzakje (haarfollikel) gebruiken dus dezelfde uitgang.

Ons eigen huidtalg bestaat voornamelijk uit triglyceriden, wassen, vrije vetzuren en squaleen.

Talg is noodzakelijk nodig voor:

• het smeren van de haarschacht en het smeren van de huid waardoor het haar en de huid soepel blijven
• het maakt de huid waterdicht of beter gezegd waterafstotend
• het beschermt de huid tegen ziekteverwekkers, uitdroging en vochtverlies

Talg vormt samen met ons zweet een zuurmantel. Deze zuurmantel is nodig om je lichaam te beschermen tegen het binnendringen van ziekteverwekkers. Ze vormt dus op deze manier de eerste afweer barrière van ons immuunsysteem.

De talgklierwerking staan onder invloed van androgeen hormonen. Voornamelijk tijdens de puberteit wanneer de hormonen door je lichaam gieren worden de talgklieren extra gestimuleerd met als gevolg acne.

Wat mag je zeker niet doen bij acne?

Niet uitknijpen:

Knijp je puisten vooral niet uit. Hierdoor verspreidt je de infectie en door het knijpen kan je de huid beschadigen waardoor er littekens en putjes ontstaan.

Niet wassen met agressieve zepen:

Acne ontstaan niet door slechte hygiëne knoop dat eerst en vooral goed in je oren. Het wassen met agressieve zepen zal je huid wel extra gaan belasten en ervoor zorgen dat ze gaat uitdrogen. Op deze manier ga je net de talgproductie stimuleren in plaats van af te remmen.

Vermijdt stevig schrobben of schrubben van je huid:

Door stevig je huid te schrobben of gebruik te maken van schrubs beschadig je je huid. Dit kan dan weer aanleiding geven tot irritatie en een verhoogde talgafscheiding. Je krijgt hierdoor meer acne in plaats van het omgekeerde effect te bereiken.

Bovendien mag je niet vergeten dat het probleem zich dieper in de huid bevindt dan oppervlakkig. Met stevig schrobben of schrubben, pak je niet de oorzaak aan.

Gebruik geen vette huidproducten:

Door de extra stimulatie van de talgproductie heb je al een vette huid. Gebruik daarom geen vette huidproducten maar eerder gels of producten op natuurlijke basis.

Bedek je huid niet onder een dikke laag make-up:

Natuurlijk wil iedereen zo snel mogelijk van zijn acne af. Maar door je huid te bedekken onder een dikke laag make-up zorg je ervoor dat je huidporiën nog meer worden afgedekt. Hierdoor verhinder je dat je huid kan ademen.

Wat moet je zeker wel doen bij acne?

Er zijn een aantal zaken die we in ons achterhoofd moeten houden als we acne willen behandelen. Het is belangrijk om zowel de verhoorning, de ontsteking, de bacteriën en de talgproductie aan te pakken, wil je ervoor zorgen dat je behandeling werkt.

Reinigen van de huid

Gebruik gewoon water of een zeer milde huidreiniger (micellair water) om je huid te reinigen.

Gebruik telkens een proper washandje of een make-up watje om te vermijden dat je opnieuw slechte bacteriën aanbrengt op je huid.

Vergeet ook je kussensloop niet regelmatig te wassen.

Nog een tip: gebruik 1 tot 2 maal per week in je badwater dode zeezout. Dode zeezout is een bijzonderheid onder de zouten. Dit zout heeft een zeer hoog gehalte aan verschillende mineralen. Door deze mineralen staat het al eeuwen bekend om zijn detox effect op ons lichaam. Dode zeezout is in staat om de talgproductie en de afschilfering te regelen. Ook stimuleert het de stofwisseling, bevordert het de bloedsdoorstroming en verstevigt het de huid.

Talgvorming verminderen

Reinig je gezicht 1 tot 2 maal per week met een klei masker om de talgproductie af te remmen. Groene klei dringt diep door in de huid en heeft een absorberende werking waardoor het de talg en de afvalstoffen opzuigt. Bovendien bevat het veel mineralen die je huid een boost geven. Ook een voordeel van klei is dat het de bloedsdoorstroming stimuleert waardoor het de regeneratie van het huidweefsel bevordert. Hierdoor wordt de wondgenezing versneld. Het is zelfs in staat om bacteriën en schimmels te doden.

Laat je klei masker niet te lang zitten omdat het anders de huid uitdroogt en dit wil je natuurlijk vermijden.

Recept:

• 2 à 3 eetlepels groene klei mengen met een beetje water (je kan hiervoor gedestilleerd of gedemineraliseerd water gebruiken voor een beter effect maar dit is niet noodzakelijk)
• vervolgens aanbrengen op de huid of gelaat
• laat het zo’n 5 à 10 minuten trekken (laat het masker niet volledig opdrogen op de huid)
• spoel het gelaat af met lauw water

Verhoorning tegengaan, ontstekingen onderdrukken en de bacterie groei afremmen

Planten die uiterst geschikt zijn om in te zetten bij acne:

• aloë (sap of gel)
• goudsbloem (Calendula officinalis)
• groene thee (Camellia sinensis)
• etherische olie
  • lavendel (Lavandula angustifolia)
  • tea tree (Melaleuca alternifolia)

Wil je deze planten zelf gaan macereren in een plantaardige olie gebruik dan:

• argan olie (Argiana spinosa)
• jojoba olie (Simondsia chinensis)
• hennep olie (Cannabis sativa)

Nog een tip:

Ook honing is door zijn samenstelling een uitstekend product. Dan bedoel ik wel de honing die je bij een imker koopt en niet in de winkel. Rauwe honing is zeer goed inzetbaar bij acne dankzij zijn antibacteriële werking waardoor ook de roodheid en de ontstekingen verminderen. Door de antioxidanten werking en tal van mineralen en vitamines is het een goede beschermer en booster voor de huid.

Vermits honing ontzettend plakkerig is, kan je het mengen met yoghurt. Yoghurt bevat dan weer probiotica (levende culturen) en melkzuren wat helpt bij het exfoliëren (peelen) van de huid (dode huidcellen opruimen). Het gaat hier niet om fruityoghurt of gezoete yoghurt maar om yoghurt die levende culturen bevat.

Extra’s

Indien je zeer hardnekkige acne hebt dan kan je aan je acne crème nog een aantal zaken toevoegen in een zeer lage dosis zoals:

• sallicylzuur
• niacinamide (vitamine B3)
• allantoïne
• Vitamine C en E

Acne en voeding

Het eten van verkeerd of ongezond voedsel veroorzaakt geen acne maar gezonde voeding is wel noodzakelijk voor het genezingsproces en een mooie huid.

Essentiële voedingsstoffen zoals water, eiwitten, onverzadigde vetten, vitamines, mineralen, vezels en suikers helpen de huid nu ze onder zoveel druk staat tijdens de puberteit.

Kies voor lokale, rijpe en seizoensgebonden groenten en fruit en geen waterculturen. Variëren met kleuren is belangrijk omdat elke kleur andere essentiële nutriënten bevatten die levensnoodzakelijk zijn om je lichaam gezond te houden dus ook je huid.

Eindconclusie

Net nu de puberteit voor de deur staat en de hormonen door je lichaam gieren, komt ook vaak acne de kop opsteken. Wees dus heel alert hierop en behandel deze vervelende aandoening zo snel mogelijk. Of het nu om jongens of om meisjes gaat, iedereen is gesteld op zijn uiterlijk!

Ons uiterlijk is in onze maatschappij erg belangrijk en net nu is het meest zichtbare gedeelte, ons gelaat, belast met acne. Je zelfvertrouwen en je eigenwaarde krijgt het dus zwaar te verduren.

Onderschat of minimaliseer acne niet want het geeft een enorme psychologische druk naast het veranderen van het lichaam naar een jongvolwassene.