Dennenhars zuiver maken is niet alleen fijn om zelf te doen maar je bent ook meteen zeker van je kwaliteit. Eens je dennenhars zuiver is, kan je het gebruiken in een zeep bar, in een dennensiroop of in een borst balsem.
Een dennenboom produceert dennenhars als een soort van pleister op een wond. Zo wordt de boom beschermt tegen virussen, bacteriën, parasieten en/of schimmels. Deze wond kan veroorzaakt worden door een afgebroken tak na een storm, als de schors beschadigd raakt of door een gevelde boom.
Het is wel nooit de bedoeling dat je opzettelijk een dennenboom gaat beschadigen omdat je wanhopig op zoek bent naar hars. En als je het geluk hebt zoals ik neem dan ook maar oppervlakkig een beperkte hoeveelheid mee zodat je de boom zeker niet verder beschadigt.



Wat maakt deze hars van den zo waardevol?
Dennenhars is een complex mengsel met als hoofdbestanddelen: harszuren, terpenen (alfa en bèta pineen) en nog andere moleculen in je etherische olie en waardevolle inhoudsstoffen.
Harsen zijn absoluut niet wateroplosbaar maar wel vetoplosbaar en relatief stabiel bij verwarming. Je kan dus je hars oplossen door te verwarmen in een plantaardige olie of ook door een alcohol te gebruiken waarvan het gehalte ten minste 90% is.
Inhoudsstoffen in je dennenhars:
- harszuren
- etherische olie
- alfa pineen
- bèta pineen
- limoneen
- borneol
- bornyl acetaat
- …
- iridoïden (bitterstoffen)
- pinicrine
- tanninen
- vitamine C
Je dennenhars opzuiveren in een plantaardige olie
Vermits dennenhars niet zuiver kan geoogst worden, zal je dit zelf moeten doen. Het lijkt op het eerste zicht een plakkerige boel maar ik kan je alvast verzekeren dat je alles terug proper krijgt.
Vergeet voor het starten niet om je materialen te ontsmetten (dus ook voor je je dennenhars gaat oogsten in de natuur)!




De keuze van je plantaardige olie mag je zelf bepalen
Ik heb hier gekozen voor zonnebloem olie (het is belangrijk om dit straks mee te noteren op je etiket om later in een zeep bar te verwerken)

Dit gebeurt al bij een temperatuur van 40°C


Bewaar deze dennenhars met zonnebloem olie in een luchtdichte bokaal voorzien van een etiket met een naam, datum en de gebruikte plantaardige olie. En zet het zeker op een donkere en koele plaats om oxidatie te vermijden. Want oxidatie lijdt opnieuw tot verharsing waardoor deze dikke vloeibare massa opnieuw zal overgaan tot een harde massa. Dit komt omdat dennenhars veel zuivere terpenen bevat zoals alfa en bèta pineen maar ook limoneen.
Je dennenhars opzuiveren in alcohol 96%
Ik had ook nog zeer harde hars van vorig jaar die ik gebruik om op te lossen in een alcohol met een gehalte van 96%. Het oplossen in deze alcohol duurt slechts een aantal uren en het enige wat je moet doen is even wachten en zeven.



Ik gebruik voor het opzuiveren een thee filter

Vergeet je potje ook niet te voorzien van een etiket met zeker de vermelding dat het 96% alcohol bevat en bewaar donker en koel 🙂
Waarvoor kan je hars van den gebruiken?
Deze dennenhars die je zelf opzuivert, kan je voor een aantal doeleinden inzetten en bezit een grote medicinale plantaardige werking.
Dennenhars siroop
Dennenhars verwerkt in een siroop is samen met dennenappels, dennennaalden en de jonge bladscheuten vooral bekend als een zeer uitstekend middeltje tegen luchtweg aandoeningen zoals:
- (chronische) bronchitis
- verkoudheid
- droge of slijmerige hoest
- keel ontsteking (faryngitis)
- strottenhoofd ontsteking (laryngitis)
Een dennensiroop bezit eigenschappen die je longen beschermen tegen allerlei micro-organismen. Ook vermindert het ontstekingen, stimuleert het je immuunsysteem en lost het je slijm op waardoor je het beter kan ophoesten.
Nog een voordeel van een siroop is dat het kleverig werkt en zo een dun laagje legt op je slijmvliezen waardoor deze zich beter kunnen herstellen. Ikzelf vind dennensiroop heel aangenaam qua smaak maar voor diegene die er niet zo voor zijn, zal de suiker de smaak gaan maskeren (verdoezelen).
Een recept voor een dennensiroop met foto’s volgt nog zodra de eerste groene dennenappels verschijnen aan de dennenbomen 🙂
Dennenhars borst balsem
Wil je deze dennenhars gebruiken in je borst balsem gebruikt dan dit aangepast recept van borst balsem.
Voor 50 gram borst balsem met dennenhars:
- 42,25 gram plantaardige olie (in plaats van 43,75 gram)
- 1,5 gram dennenhars opgezuiverd in een plantaardige olie
- 4,5 gram bijenwas
- 0,25 gram cosgard
- 0,5 gram dennenhars opgezuiverd in alcohol 96% (tinctuur)
- 1% etherische olie (in plaats van 1,5 gram)

Dennenhars zeep bar
Je kan de dennenhars die opgezuiverd is in een plantaardige olie ook verwerken in een zeep bar. Zo waan je je tijdens het wassen midden in een dennenbos. Bovendien werkt deze zeep bar anti-microbieel, verhoogt het de doorbloeding van je huid en werkt het nog eens verwarmend op je huid.
Een dennenhars zeep bar zuivert dus je huid en helpt zelfs mild bij het verlichten van spierpijnen en reumatische klachten. Ook vermindert het de vermoeidheid en is het een ideale zeep als je verkouden bent om te gebruiken.
Een recept voor een dennenhars zeep bar met foto’s volgt nog zodra ik opnieuw zeep maak 🙂
Waarschuwingen
Zowel de dennenhars opgezuiverd in een plantaardige olie als de dennenhars opgezuiverd in alcohol 96% is een geweldig geconcentreerd product waarvan je het zeker voldoende moet verdunnen indien je het gaat verwerken in je zeep, siroop of borst balsem. Ik raad je aan om slecht 3 à 4 % te gebruiken in je eindproduct (tot maximaal 10%).
Hoe reinig je je materialen?
Om je materialen te reinigen, heb ik ontsmettingsalcohol gebruikt en een keukenrol papiertje:
- Spray eerst rijkelijk je ontsmettingsalcohol in je potje en op je zeef dat je gebruikte voor je hars
- Vervolgens veeg je met een keukenrol papiertje door je potje en zeef
- Dit moet je natuurlijk een aantal keer herhalen
- Daarna laat ik het potje en de zeef weken in heet water met een druppeltje afwasmiddel om het nadien gewoon mee af te wassen als ik de vaat doe
Ik wens jullie alvast veel plezier met het zoeken naar dennenhars om dan te verwerken in een leuk productje 🙂 En mochten er nog vragen zijn, stel ze gerust want ik help je graag verder



2 reacties
Dag Vicky,
Ben zo blij met jou site vol informatieve en correcte info over kruiden 😍
Heb een vraag over het oogsten van hars. Waar zit die hars precies in of op de den?
Moet ik dan schors verwijderen? Zit dat in de bast? Heb ook in jouw tekst gelezen van een afgebroken tak.
Is me niet echt duidelijk …
Alvast bedankt!
Lieve groeten
Isa
Hoi Isabella,
Eerst en vooral bedankt voor het mooie compliment 🙂
Dennenhars produceert de boom als deze beschadigd wordt. Het is niet de bedoeling dat je zelf de boom gaat beschadigen maar ik had toevallig het geluk om er eentje tegen te komen op onze wandelroute.
Deze boom werd beschadigd in de stam door machines die daar aan het werk waren. Maar ga zeker ook eens na een storm kijken in het bos of er geen takken van de den zijn afgerukt want het is dan dat de den hars gaat maken om de wond te dichten.
Dennenhars zoeken is ook een beetje geluk hebben want daarvoor hebben mijn man en ik meer dan 2 jaar gezocht en niets gevonden of slechts heel miniem. En ik oogst enkel als er veel hars is waarvan ik maar een klein deeltje meeneem zonder de boom extra te beschadigen.
Er zijn ondertussen foto’s toegevoegd aan de blog van de dennenboom waarvan de machines een groot deel van de stam beschadigd hebben.
Groetjes en nog een fijne dag 🙂