Sint-Janskruid olie is een olie die je kan gebruiken bij spier-, gewrichts- en zenuwpijnen. Deze olie werkt ontsteking remmend, pijn verdovend, kalmerend, ontkrampend en ook verwarmend.

De meeste mensen kennen dit kruid ook als een goed antidepressivum. Zowel in de kruidengeneeskunde als in de homeopathie wordt het veel gebruikt hiervoor. Maar hierover schrijf ik nog eens een andere blog.

Deze blog gaat over de olie bij uitwendige toepassingen. Net voor ik aan mijn opleiding bij Syntra startte, kende ik de werking van deze olie niet. Maar het zijn vooral de grootouders en overgrootouders die hiermee aan de slag gingen en ook hun kennis doorgaven aan onze moeders. Samen met mijn mama ging ik de eerste keer op pad om dit kruid te spotten en er een olie van te maken. Uiteraard toen nog niet in de juiste verhoudingen maar dat is er ondertussen wel ingedrild 🙂

Van waar komt de naam Hypericum perforatum (Sint-Janskruid)?

“Hypericum” is vermoedelijk afgeleid van de Griekse woorden “Hyper” en betekent “machtiger, hoger of boven” en van “eikon of ikon” wat duidt op “geestesverschijning of afbeeldingen”. Men beweerde vroeger dat je met dit kruid boven je deur de kwade geesten kon verdrijven. Zelfs boven religieuze afbeeldingen werden deze bloemen geplaatst om het kwade af te weren op Midzomerdag (St.-Jansdag, 24 juni).

Maar je kan het ook zien als “Hypereikon” wat staat voor “verruimd beeld”. Dit verklaart de werking van deze plant bij inwendig gebruik: “een positieve werking op je gemoed”.

“Perforatum” wil simpel weg zeggen “doorboord”. Als je de bladeren tegen het licht houdt dan zal je zien dat het blad allemaal gaatjes vertoond of anders gezegd geperforeerd is. Deze doorzichtige puntjes zijn de olierijke kliertjes gevuld met etherische olie en hars.

Andere Nederlandse benamingen zijn:

• Johanneskruid
• oliebloempje
• bloedkruid
• duivelskruid
• heksenkruid

Gebruikte deel en belangrijkste inhoudsstoffen

De belangrijkste inhoudsstoffen:

• naphtodianthrones (quinonen-derivaten)
  • 0,05 à 0,3% hypericine
    • de meeste hypericine bevindt zich in de bloem en dit net bij het open gaan, deze is ook verantwoordelijk voor de rode kleur van je olie
    • pseudohypericine, protohypericine, protopseudohypericine, isohypericine, …
• floroglucinolen
  • 1 à 4% hyperforine en adhyperforine
    • deze zeer belangrijke inhoudsstof is enkel in deze plant terug te vinden
• flavonoïden
  • quercetine / (iso)quercitrine
  • (epi)catechine
• fenolzuren
• tanninen
• etherische olie
  • maximum 1%
    • de etherische olie is hoger bij geopende bloemen en hoger in het blad dan in de bloemen

Het recept voor Sint-Janskruid olie

Maak een 1 : 4 verhouding in koudgeperste plantaardige olie naar keuze. Dit wil zeggen 1 deel plantenmateriaal en 4 delen plantaardige olie.

Meestal gebruikt men zonnebloem olie als het gaat om een massage olie. Deze is goedkoper en heeft toch het voordeel dat het goed in de huid trekt en geen vettige film achterlaat. Een nadeel is wel dat deze olie gevoelig is voor oxidatie. Je bewaard deze olie dus best niet langer dan 6 tot 12 maanden. Deze tijd kan je natuurlijk verlengen door er vitamine E of een bewaarmiddel aan toe te voegen.

Recept

• 17,5 gram Sint-Janskruid
  • oogst op het juiste tijdstip en ook best rond 24 juni
• 70 gram plantaardige olie
  • ik heb hier gebruik gemaakt van abrikozenpit olie maar de keuze van je olie staat natuurlijk vrij

Vergeet voor het starten niet je materialen te ontsmetten!

Te lange bewaring geeft altijd verlies van je inhoudsstoffen: maak dus best niet te veel. Sommige oliën bewaren langer en sommige worden snel ranzig: hou hier zeker rekening mee!

In principe kan een goede Sint-Janskruid olie 1 jaar bewaard worden afhankelijk van de keuze van je koudgeperste plantaardige olie die je gebruikt.

Wel of niet werken met het gedroogde Sint-Janskruid?

Ik ben geen voorstander om het gedroogde materiaal aan te kopen. Ik heb dit natuurlijk in het verleden wel eens gedaan (een jaartje geleden). Maar deze olie kleurt helemaal niet. Deze olie staat trouwens nog steeds op mijn bureau misschien in de hoop dat deze toch nog rood wordt 🙁

Waarvoor gebruik je Sint-Janskruid olie?

Sint-Janskruid olie is ontsteking remmend, pijn verdovend, kalmerend, ontkrampend en verwarmend. Hierdoor is deze olie goed in te zetten bij:

• pijnlijke spieren / sportblessures
• pijnlijke gewrichten / reumatische pijnen
• zenuwpijnen
• winter handen en voeten

Je kan deze olie ook perfect gebruiken bij wonden zoals snij- en schaafwonden, bij brandwonden, zonnebrand en blaren maar hier zou ikzelf geen gebruik van maken (lees waarschuwingen). Hoewel deze olie hiervoor zeer geschikt is.

Etherische oliën die je kan toevoegen

Je kan aan deze massage olie ook nog 1% etherische olie toe voegen:

• rozemarijn ct kamfer (Rosmarinus officinalis)
• wintergreen (Gaultheria procumbens)
• jeneverbes (Juniperus communis)
• eucalyptus citroen (Eucalyptus citriodora)

Waarschuwingen bij het gebruik van Sint-Janskruid olie

De olie is foto-sensibiliserend. Dit wil zeggen dat er fototoxiciteit kan optreden indien je deze olie zou smeren op je huid en dan in de zon komt. De huid kan hierop reageren door middel van roodheid, jeuk en ook kleine blaasjes. Vandaar dat ik deze olie niet aanbeveel bij wonden en dergelijke. Hiervoor gebruik je beter goudsbloem olie of Aloe vera.

Best kan je als je deze olie gebruikt een aantal uren (sommige zeggen zelfs tot 24 uur) uit de zon blijven of de huid bedekken daar waar je de olie hebt aangebracht. Daarom breng je deze olie best ’s avonds aan als de zon onder is of net voor het slapen gaan. In de wintermaanden zal je hiermee dus gerust aan de slag kunnen zonder rekening te houden met de zon.

Gebruik je deze olie inwendig dan moet je rekening houden met zowel de fototoxiciteit als de nadelige beïnvloedingen van sommige medicijnen. Hypericine stimuleert de CYP3A4 (CYtochroom P450 3A4). Hierdoor krijg je een snellere afbraak van sommige geneesmiddelen. Wat uiteraard betekent dat deze minder werken door het lagere gehalte ervan in je bloed. Geneesmiddelen die op deze CYP 3A4 werken zijn:

• digoxine (hart geneesmiddelen)
• warfarine (bloedverdunners)
• anticonceptie middelen (de pil)
• afstotingsremmers (bij transplantaties)

Ook bij andere medicatie vraag je best raad aan je apotheker of arts of het te combineren valt.